Naye Jean Damascene Hakuzimana

Marais Museveni (Uganda), Kagame (Rwanda), Joao Lourenco (Angola) na Felix Tshisekedi (DR Congo) walikutana karibu Oktoba 7 kujadili amani na usalama katika Kanda ya Maziwa Makuu ya Afrika. Mkutano wao uliendelea na mazungumzo yaliyolenga kupata suluhisho kwa utata wa uhusiano unaoendelea kati ya Rwanda na Uganda, pamoja na jinsi ya kuleta utulivu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayokaliwa na waasi wengi. Mwaalikwa mwengine kwenye mkutano huo ni Burundi, ambaye hakukubali mwaliko huo, akipendekeza kuweko mazungumzo ya pande zote mbili.

New Vision inaripoti kuwa Felix Tshisekedi wa Kongo ndiye alikuwa mwenye kiti wa mkutano huo. Alihudhuria kutoka Goma, mji mkuu wa Jimbo la Kivu Kaskazini la Congo, ambalo ni eneo lenye mamia ya vikundi vya waasi ambavyo vimewahamisha mamilioni ya watu – baadhi yao wamoja wamepata hifadhi Maine. Kulingana na taarifa ya mwisho ya mkutano huo, wakuu wa nchi walifufua juhudi zao za kutokomeza vikundi vyote vyenye silaha vinavyo endesha uasi katika mkoa huo.

Uganda, DR Congo, Rwanda, na Burundi hugawana mipaka, na vikundi vyenye silaha vinavyojitokeza katika nchi moja mara nyingi huonekana katika nchi nyingine, hali ambayo inalazimisha mataifa hayo kupatana mmoja na lingine. Marais pia wamekubaliana kufanya kazi pamoja dhidi ya mitandao ya kikanda na ya kimataifa nyuma ya unyonyaji haramu wa maliasili katika mkoa huo, ambao moja kwa moja inachangia kwa ukatili.
Wakuu wa Nchi walidai kuwa wanahisi kulazimika kushirikiana kumaliza vurugu vurugu za mara kwa mara na kupanga pamoja mradi wa kusanikisha utulivu katika mkoa, ili kuchochea biashara na uwekezaji bidhaa. Mkutano ulikuwa umepangwa hapo awali kuwa mkusanyiko wa watu, lakini COVID-19 iliusukumia kwenda kwa muundo wa fomati halisi. Rais Evariste Ndayishimiye wa Burundi alikataa kuhudhuria mkutano huo lakini alikutana na Waziri wa Mambo ya nje wa Congo, ambaye alisafiri kwenda Burundi kabla ya mkutano huo.

Burundi, DR Congo, Rwanda, na Uganda huunda eneo linalojulikana kama Kanda ya Maziwa Makuu ya Afrika. Amjambo Africa hapo awali iliripoti juu ya kufungwa kwa mipaka kati ya Rwanda na Uganda ambayo inasimamisha biashara ya kuvuka mpaka. Uhusiano kati ya Burundi na Rwanda ulisambaratika kufuatia jaribio la mapinduzi lililoshindwa 2015 nchini Burundi, bila kuweko na ishara ya kurekebishwa kwa siku za usoni. Mpaka wa mashariki wa DR Congo, unaoshirikiwa na Rwanda, Burundi, na Uganda umekuwa waziwazi sifuri kwa vikundi vyenye silaha. Rais Tshisekedi anataka msaada wa wenzao kutokomeza vikundi hivi, ambavyo vimeua maisha ya watu wengi katika eneo hilo. Joao Lourenco wa Angola amekuwa na jukumu la mpatanishi katika mazungumzo ya kuhalalisha tena uhusiano wa Rwanda na Uganda.