Na Amy Harris

Mambo ya kitamaduni, kijamii, kiuchumi, na kimuundo yanaweza sababisha nani anapata magonjwa ya zinaa (STIs), anayeweza kupata upimaji na matibabu ya magonjwa ya zinaa, na anayejifunza kuhusu ngono salama. Hii ni kweli kuhusiana na maambukizi ya magonjwa ya zinaa huko Maine, kote Marekani, na duniani kote pia. Kila siku  iendayo kwa Mungu, mtu 1 kati ya 5 nchini Marekani atakuwa na maambukizi ya magonjwa ya zinaa (STI).  

Baadhi ya magonjwa ya zinaa kunapatikana Klamidia, Kisonono, Malengelenge, Virusi vya Papiloma ya Binadamu, Kaswende, Trichomoniasis, Hepatitis B na C, na VVU. Watu wanaweza kupata magonjwa ya zinaa kutokana na kufanya ngono ya uke, ya mdomo, au mkundu – hata wakiwa na mpenzi mmoja pekee. Haijalishi kama washirika wa ngono ni wanaume, wanawake, au wote wawili. Watu katika hatua zote za maisha wanaweza kupata magonjwa ya zinaa – hata hivyo, jinsi wapenzi wachache wa ngono, uwezekano wa kupata magonjwa ya zinaa kupungua.

Si kwa magonjwa yote ya zinaa dalili zinaonekana, kwa hivyo watoa huduma za afya wanapaswa kuwachunguza wagonjwa mara kwa mara kama sehemu ya huduma za kawaida za afya. Wagonjwa ambao ni wasemakweli kwa wahudumu wao wa afya kuhusu aina za ngono walizonazo na ni wapenzi wangapi walio nao wana uwezekano mkubwa wa kupata vipimo na matibabu sahihi.

Watu hawana budi kuchunguzwa magonjwa ya zinaa wakati wowote wanapokuwa na mwenzi mpya wa ngono au mwenzi wao ana mwenzi mpya wa ngono. Uchunguzi wa mara kwa mara na matibabu ya haraka huzuia matokeo ya muda mrefu ya afya kutokana na magonjwa ya zinaa ambayo hayajatibiwa, ambayo yanaweza kuongeza hatari ya kuambukizwa VVU, kusababisha maumivu ya sehemu za juu ya viungo vya siri (pelvic) ya muda mrefu, matatizo ya kupata mimba, matatizo ya ujauzito, matatizo ya afya ya watoto wachanga, na hata kifo cha watoto wachanga.

Jimbo la Maine hutoa tiba ya haraka ya washirika (EPT) kwa matibabu ya haraka, rahisi na ya siri ya wenzi wa ngono ikiwa mtu atapatikana na virusi vya Gonorrhea na Klamidia. Katika EPT, mtoa huduma humpa mgonjwa dawa kwa ajili ya mwenzi wake ili wasilazimike kwenda kwa daktari kupata matibabu.  

Kuzungumza kwa uwazi na ukweli kuhusu afya ya ngono na magonjwa ya zinaa, kwa bahati mbaya, ni vigumu kwa watu wengi, na hii ni kweli zaidi kwa wale wanaozungumza kupitia mkalimani au tofauti za kitamaduni. Kwa sababu hii, Maine Family Planning, mmoja wa watoa huduma wakubwa wa huduma ya afya ya magonjwa ya zinaa wa Maine, anashirikiana na mashirika ya kijamii kama vile In Her Presence na Greater Portland Health. Lengo la ushirikiano huu ni kutoa elimu, ufikiaji, na utunzaji wa afya ya ngono na uzazi kati ya wakimbizi na jamii za wahamiaji wa Maine.  

Upangaji Uzazi wa Maine ulipokea $160,000 kama pesa ya ruzuku ya serikali kulipa mishahara ya mfanyakazi mpya wa afya ya jamii (CHOW), kutoa vifaa vya kupima VVU vya uhakika, kuendesha vikundi vya kuzingatia na washikadau wa jamii, na kutoa mafunzo ya ziada ya watoa huduma. CHOWs hujifunza jinsi jumuiya mbalimbali huzungumza kuhusu magonjwa ya zinaa na kufanya kazi ili kujenga uaminifu na kuvunja miiko ya jadi na ukimya kuhusu mada ya magonjwa ya zinaa. Kurekebisha uchunguzi na elimu kuhusu dalili za magonjwa ya zinaa inaonekana kama sehemu muhimu ya uhamasishaji.

Mitindo ya magonjwa ya zinaa sio tofauti na mielekeo ya kitaifa kuhusiana na jinsi rangi na makabila mbalimbali yanavyokabili magonjwa ya ngono. Kwa vikundi vingi, vizuizi vya kitamaduni na lugha huchanganyika na sababu za kiuchumi na kusababisha viwango vya chini vya uchunguzi na kucheleweshwa kwa matibabu. Kitaifa mwaka wa 2019, viwango vya magonjwa ya zinaa (STD) kwa Wamarekani Weusi  vilikuwa mara 5-8 kuliko vya Wazungu wasio Wahispania; Mara 3-5 ya Wazungu wasio Wahispania kwa Wahindi wa Marekani au Wenyeji wa Alaska na Wenyeji wa Kihawai au Watu wengine wa Visiwa vya Pasifiki, na mara 1-2 juu zaidi kwa Wahispania au Walatino kuliko wazungu wasio Wahispania.  

Mpango wa Kuzuia Magonjwa ya zinaa waa Kituo cha Maine cha Kudhibiti Magonjwa (CDC) hufanya kazi katika jimbo lote ili kusambaza fedha za serikali kwa ajili ya kupima, matibabu, na elimu kuhusu magonjwa ya zinaa. Upimaji wa bila malipo na wa siri unapatikana katika tovuti nyingi, ikijumuisha baadhi ya vituo vya afya shuleni kama vile vya Portland na Lewiston. Kwa kuongeza, tovuti ya GetTested ya CDC inaorodhesha vituo vya upimaji, ingawa si tovuti zote zisizolipishwa, na si zote zinazotoa upimaji wa VVU.  

Kuelimisha watoto jinsi ya kufanya ngono salama ni sehemu muhimu ya kupunguza maambukizi ya magonjwa ya zinaa – nchini Marekani, zaidi ya nusu ya magonjwa mapya ya zinaa hutokea kwa vijana wenye umri wa miaka 15-24. Katika familia nyingi za wahamiaji, na vizazi vichanga vilivyokua vimezama katika utamaduni wa Marekani, kuzungumza juu ya ngono na magonjwa ya ngono huleta changamoto kubwa. Familia fulani zinaogopa kwamba kuzungumza juu ya ngono kutachochea uasherati.

Murseal Nabi, binti Mwislamu, mzaliwa wa Marekani wa wazazi wa Pakistani na Afghanistan, na pia CHOW wa Upangaji Uzazi wa Maine huko Lewiston-Auburn, ana uzoefu wa kibinafsi na unyanyapaa unaohusishwa na kuzungumza juu ya ngono. Kwa hakika, alichagua njia yake ya kazi kwa sababu anaamini ‘kuna unyanyapaa mwingi sana. Hakuna anayepaswa kuhukumiwa kwa kutaka kuwa na afya njema, hata linapokuja suala la ngono… [Lakini] hata leo, nikiwa na umri wa miaka 24, katika kazi niliyo nayo, mimi na mama yangu hatutawahi kuwa na mazungumzo ya ngono!” alisema.

Fowsia Musse, Mwislamu wa Kisomali mama wa watoto watano waliozaliwa Marekani, na mkurugenzi mtendaji wa Maine Community Integration, anaripoti kwamba katika mfumo wa shule wa Lewiston-Auburn, kile anachokiita “upinzani unaotokana na hofu” husababisha familia nyingi kujiondoa. elimu ya ujinsia shuleni.  

Kwa hivyo, Musse hutoa warsha za kila wiki, za wanawake pekee kufuatia “mbinu ya elimu ya kizazi cha 2,” ambayo inahusisha kufundisha watoto na wazazi. Katika warsha zake, “huongeza ujuzi” akina mama tofauti – akiwafundisha kuhusu magonjwa ya zinaa, elimu ya kujamiiana, usawa wa kijinsia, afya ya akili, ukeketaji wa wanawake (FGM), na matatizo ya matumizi ya  dawa za kulevya (opioid). Baadaye, akina mama na mabinti hukutana pamoja ili kuwa na mazungumzo “ya kweli, ya kukusudia, na yenye mwitikio wa kitamaduni” kuhusu mada za kimiiko. Musse aliripoti kuwa zaidi ya wanawake arobaini na wawili kutoka duniani kote walihudhuria warsha yake ya hivi karibuni, ikiwa ni pamoja na familia mpya za Afghanistan zilizopewa makazi mapya.

Mareisa Weil, makamu wa rais wa Maendeleo ya Jamii ya Upangaji Uzazi na Ushirikiano wa Maine – kama waelimishaji wengi wa masuala ya ngono katika jimbo hilo – alisema anataka wazazi wote wajue kuwa elimu ya ngono sio tu kuhusu ngono, lakini pia kuhusu ridhaa, mipaka, na mikakati ya mawasiliano inayohitajika. kwa mahusiano salama na yenye afya. Madalali wa kitamaduni kama Nabi ni muhimu kwa kuwasiliana na wazazi. Kwa sababu wanazungumza lugha nyingi, na wanashiriki usuli wa kitamaduni na wateja wao, wanaweza kusaidia kushinda vizuizi na kushinda woga, habari potofu, miiko, au imani potofu kuhusu uzazi wa mpango na maambukizo ndani ya jamii za wakimbizi na wahamiaji.

Kote nchini Marekani viwango vya magonjwa ya zinaa vinaendelea kuongezeka. Mwaka jana ambapo data inapatikana – 2019 – ilivunja rekodi ya mwaka uliopita katika viwango vya magonjwa ya zinaa kwa mwaka wa sita mfululizo. Hasa kuhusu kuongezeka kwa kasi kwa idadi ya kesi za kaswende na watoto wanaozaliwa na kaswende – ambayo inaweza kusababisha madhara makubwa na kifo.

Ili kuziweka jamii zote za Maine zikiwa na afya, ni muhimu kurekebisha uchunguzi wa magonjwa ya zinaa, na kutafuta njia za kuzungumza kwa uwazi kuhusu ngono salama katika tamaduni zote.. Na kutokana na janga la COVID-19 kutatiza upimaji na matibabu ya magonjwa ya zinaa, watu wengi zaidi kuliko kawaida wako nyuma katika uchunguzi wao. Kwa kuwa baadhi ya magonjwa ya zinaa ya kawaida hayana dalili, watu wote wanaofanya ngono hupanga uchunguzi wa mara kwa mara ili kujiweka wao na wenzi wao wakiwa na afya njema.