Iyi nkuru yanditswe inoherezwa n’umuturage wa Maine ukomoka muri Afurika, wasabye kudatangazwa amazina.

Umunsi umwe, muri Amerika, nari ndi kwa muganga maze umwana wanjye atangira kurira kubera inzara. Nkimara kubona ko ashonje, nahise nitegura kumwonkereza aho nari nicaye mu cyumba cy’abategereje. Ariko umuforomokazi yaranyegereye arambwira ati: “Abantu ntibakunda kubona umugore yonkereza mu ruhame.” Ayo magambo yanshenguye umutima. Nari mfite uruhinja rukeneye konka, ariko njyewe nk‘umubyeyi, numvise mbujijwe gutanga ubufasha bw’ibanze umwana akeneye.

Uhereye kuri uwo munsi, natangiye kugira ubwoba budasanzwe bwo konsa mu ruhame. Kenshi iyo umwana yariraga kubera inzara, nahitaga numirwa, nkatuza, mfite isoni kubera amaso y’abantu bankikije. Nagombaga gushaka ibisubizo biteye isoni: kwifungirana mu modoka nkamwonsa atamerewe neza, cyangwa kwifubika ikiringiti kinini kugira ngo ntibambone, nkashyuhirana, ndetse n’umwana wanjye ntabe amerewe neza. Ibi byose bigakorwa kubera ko hari abantu babona ko konsa mu ruhame ari ikintu kigayitse.

Igitangaje cyane ni uko ibi bihabanye cyane n’uko byari iwacu. Iwacu, konsa mu ruhame biremewe ndetse biranashishikarizwa. Iyo umwana aririye mu ruhame, abantu bahamagara nyina bati: “Mwonse! Ntubona ko ashonje?” Umuryango wose uhita uba hafi umubyeyi wonsa. Hari umuharira intebe ngo yicare neza, undi akamufasha imizigo, ndetse n’abagabo bagatanga ubufasha. Kugaragaza ibere kugira ngo umwana yonke ntabwo bifatwa nk’ishyano cyangwa ikintu giteye isoni, ahubwo bifatwa nk’igikorwa cy’ubumuntu cy‘agaciro buri wese yubaha.

Iki kinyuranyo mu mico ni kinini cyane. Ku ruhande rumwe ni sosiyete y’abacira imanza bakanakoza isoni ababyeyi b’abagore; ku rundi ruhande, ni sosiyete ibashyigikira. Ikibazo nibaza kiroroheje: kuki umubyeyi yagira isoni zo konsa umwana we? Konsa si ikintu kiza giturumbuka, si ukwikunda, ni igisubizo cyihuse ku kibazo cyihutirwa. Umwana ushonje ntiyategereza.

Niba hari abantu badashaka kubona umugore wonkereza umwana mu ruhame, nibura hakwiye kubaho ahantu hateguwe neza mu ruhame: mu bitaro, ku bibuga by’indege, mu mazu y’ubucuruzi, no mu busitani rusange. Gufasha ababyeyi kubona aho bonkereza hiyubashye kandi hatekanye, ni cyo cyoroheje gikwiye gukorwa. Ariko impinduka za nyazo ni ugufatanya guhindura imyumvire. Konsa si urukozasoni. Ahubwo ni kimwe mu bikorwa karemano kandi by’ingenzi cyane.

Buri sosiyete ifite inshingano yo kurinda no gushyigikira ababyeyi. Kubacira urubanza, kubahisha, cyangwa kubahatira kwiherera ni ukubima uburenganzira bw’ibanze no gushyira mu kaga ubuzima bw’abana.

Ndota isi aho nta mugore uzaba aba agomba guhitamo hagati y’inzara y’umwana n’amaso y’abandi. Isi, aho konsa mu ruhame bitazongera gufatwa nk’igitangaza, ahubwo bifatwe nkuko biri: igikorwa cy’urukundo, ubuzima, n’ishema.

Muri Amerika no mu bihugu by’Uburengerazuba bw‘isi, konsa mu ruhame biracyatera kwibazwaho no kubangamirwa. Muri Afurika, bifatwa nk’ikintu gisanzwe gishyigikirwa n’umuryango rusange. Ikibazo si ukubona aho konkereza hatekanye byonyine, ahubwo ni no guhindura imyumvire: kubaha no kurinda ababyeyi bituma habaho ubuzima n’agaciro by’abana bacu.